ALBISTEAK

Hausnarketa egiteko deia

 

COVID 19ak hala eraginda bizi dugun larrialdi-egoera honek unibertsitate-jarduera berrantolatzera eraman gaitu ezinbestean. Berrantolaketa horrek ahalegin handia eskatu dio erakundeari berari eta baita ikasleei ere. Alabaina, egoera zail honetan, agerian geratu da, halaber, gure unibertsitatearen sendotasuna. Ardura osoz ari dira lanean errektoreordetzako arduradunak, irakasle-taldeak eta beste lankideak, alde batetik, ikasketa-planak eta irakaskuntza-metodologiak egokitu eta eraberritzen; eta, bestetik, ikerketa-lanarekin aurrera jarraitzeko, planifikatuta zeuden ikasketa-topaketak egin ahal izateko, ikasleen praktika bermatzeko edota atzerrian dauden ikasleak berriro etxera ekartzeko egin beharrekoak aurrera eramaten. Salbuespenezko egoerek, batzuetan, geure onenak erakutsi eta ematera bultzatzen gaituzte; EHU Edonondik ekimena dugu horren erakusle.

 

Baldintza zailetan egoerari aurre egin eta ohiko bizitzarekin jarraitzeko gai izateak erakundea osasuntsu dagoela eta egokitzeko gaitasuna ere baduela adierazten du, zalantzarik gabe. Baina egoera honek, erresilentziarako gaitasuna agerian jarri ez ezik, hazkunderako aukerak ere eskaintzen dizkio erakundeari. Are gehiago, dokumentu hau sinatzen dugunok zintzoki uste dugu egoera larri honetan UPV/EHUk gaitasun osoa eta baliabide egokiak dituela pandemia honek agerian utzi dituen gizarte-premietako batzuei erantzuteko. Alegia, gure ustez, ohiko jarduerei normaltasunez eustea ez da UPV/EHUk une honetan duen erronka bakarra. Agian, hausnartu ere egin beharko litzateke zein izan beharko lukeen unibertsitatearen eginkizuna larrialdi egoera honetan, eta zer ekarpen egin beharko lukeen inguruko gizarte-eragileekin eta horien asoziazio-egiturekin batera elkarlanean.

 

Gizarteari ekarpenak egiteko bide bat da ikerketarako funtsak pandemiari aurre egiteko proiektuetara bideratzea, berriki Unibertsitate Ministerioak egin duen moduan deialdiaren ildotik. Horrez gain, UPV/EHUk bere baliabide pertsonal eta materialak eskain diezazkioke gizarteari; horixe egin da, hain zuzen ere, diagnostikoan eta birologiako tekniketan adituak diren pertsonak eta erabiltzen dituzten laborategiak, osasun-agintarien eskura jarri direnean. Zalantzarik gabe, harro sentitu behar du gure unibertsitateak horregatik guztiagatik. Hala ere, beste bide batzuk ere jorra daitezkeela uste dugu. Izan ere, gure erakundea osatzen duten kolektiboek (ikasleak, irakasleak, administrazioko langileak) eta unibertsitateko ekosistema osatzen duten beste talde eta erakundeek laguntza paregabea eskaini diezaiekete pandemia honen ondorioak modu bortitzenean pairatzen ari diren pertsonei eta kolektiboei zein etorkizunean ere ondorio horiek pairatuko dituztenei, ekintza komunitarioetan lankidetzan lan eginez, besteak beste.

 

Askotariko ekintzak izan daitezke horiek. Fakultateei esku egon daiteke aztertzea zein izan daitezkeen ohiko lanaldiaren barruan larrialdi egoera honetan gizarte-mailako konpromisoa erakusteko ikastegi bakoitzean martxan jar daitezkeen ekimenak; era berean, ekimen horiek balioan jartzen egin dezakete lan. Izan ere, fakultateek bide egin diezaiekete irakasleek eta ikertzaileek ildo honetan, seguru, egiten ari diren gogoetei. Era berean, ikasleak bultza ditzakete gizarte-boluntariotzako ekintzetan parte har dezaten. Beste aukera bat izan daiteke Gradu Amaierako Lanak eta Master Amaierako Lanak pandemia honek (besteak batzuk albo batera utzi gabe, noski) nabarmen kaltetu eta kaltetuko dituen kolektiboen premiei erantzuteko bideen ikerketarantz bideratzea. Besteak beste, horiek guztiak bide egokiak izan daitezke, erakusteko zenbaterainokoa den UPV/EHUk honelako egoeretan duen erantzuteko gaitasuna. Horren bidez, gure unibertsitateak bere gizarte-konpromisoa berretsiko luke; ohiko jarduerak “normaltasunez” aurrera eramateko duen konpromisoaz harantzago berretsi ere.

Hegoaldeko herrialdeetan oso errotuta dago unibertsitateek komunitatearen zerbitzura egon behar dutelako ideia, eta, horrenbestez, unibertsitatearen berezko ezaugarri edo tradiziotzat jo daiteke gizarte-ekintzarako konpromisoa. Tradiziotik datorren konpromiso honi esker, unibertsitateak oso gogoeta baliagarriak egiten ditu, eta, horien bidez, eraldaketa ahalbidetzen duen markoa eratzen du, horrela, gizarte-eraldaketan ere eragiten du bera txertatuta dagoen ingurunean bederik. Logika horrek garamatza unibertsitate aktibo eta konprometitua aldarrikatzera. Paulo Freirek zioenaren ildotik, etengabe berrasmatu behar da mundua, eta eraldaketa horretan unibertsitateak gizarte-aldaketaren alde ez ezik, elkartasunaren globalizazioaren alde ere egin lezake luke lan.

Zentzu horretan, egungo errealitate larriak aukera zabalak eskaintzen ditu aldaketak eragiteko, eta batez ere, ikuspegi sozial eta sanitariotik egoera zaurgarrienean duden komunitateen alde lan egiteko. Seguru gaude UPV/EHU prest dagoela erroak dituen lurralde honetan bere onenak eskaintzeko. Horren erakusgarri argia izan daiteke lurraldeko beste eragileekin batera hausnarketa- eta ekintza-estrategia bateratuak ahalbidetzea, eta egoera larri honi aurre egiteko ekimenen koeraikuntza sustatzea.

Izan ere, une zail honek abagune ezin hobea eskaintzen digu unibertsitate-komunitatea osatzen dugun pertsona eta kolektibo guztien artean sare informalak ehuntzen joateko. Animatzen bazara, eta elkar ezagutzeari interesgarri baderitzozu, jarri gurekin harremanetan honako helbide elektronikoak erabilita:

 

Unibertsitate Kritikoa Sarea: uks@disroot.org

Hegoako Hezkuntza Taldea: hegoagasteiz@gmail.com

Justizia Sozialaren aldeko Klinika Juridikoa: clinicajuridica.fac.derecho@ehu.eus

Unibertsitate Kritikoa Saretik (UKS), Emanuele Castano ikerlariaren kontratazio aukeraren harira eta ondorioz unibertsitatean zein bertako eta estatu mailako prentsan zabaldu diren komunikatuei jarraiki,

HONAKOA ADIERAZI NAHI DUGU:

Emanuele Castano ikerlaria kontratatzeko aukerak agerian uzten du horrelako egoeren aurrean UPV/EHUk bere protokoloak hobetzeko beharra, halako erabakiak hartzeaz modu zuzenean arduratuz instituzioaren izenean, haren Errektoretzatik edo Errektoretzaordeetatik. Iradokitzen diren kontratazio proposamenen CV akademikoaren balorazioa egitea da soilik fakultateen eta bere Departamentuen erantzukizuna. Hortaz, ezin da beste maila bateko ebaluazioak eskatzen dituen erabaki bat hartzeko ardura bertako langileengan jarri.

Horretarako, Unibertsitateak halako salaketen aurrean (salaketa formalak daudenean, baina baita ez daudenean ere) martxan jarriko dituen prozedurak eta horrelako balorazioak UPV/EHUko zein organuri egitea dagozkion argi azaltzen dituen tresnak eduki beharko lituzke.

Jakin badakigu generoagatiko eta eraso sexual egoeretan balorazio hau egiteko beharrezkotzat hartzen diren salaketa formalak jartzeko zailtasunak egon ohi direla eta honek ez duela inolaz ere existitu daitezkeen eraso egoera posibleen egiatasun eza suposatzen. Halako egoeren gehiengoa ez da inoiz salatua izatera heltzen eta honi aurre egin behar diotenentzako zaurgarritasun egoera eta biktimizazio bikoitza suposatzen dute.

Horregatik, kontratatze proposamen honen ondorioz bizitako egoerak tresna hauen egiturazko hobekuntzarako balio behar duela uste dugu, bere testu eta prozeduretan UPV/EHUk edukitzea nahi dugun izaera feminista presente eginaz eta gure unibertsitate eremuan gerta litezkeen adierazpen sexista anitzen gaitzespenezko kultura unibertsitarioan aurrera eginaz.

Unibertsitatearen kalitatea eta bete behar dituen funtzioen inguruko eztabaidak mahaigainean daude, pasilloetan hitz egiten da haien inguruan eta har dezaketen norabideak unibertsitatean zein bertatik kanpo bizi garenok kezkatzen gaitu. Gaur egungo testuinguru historikoan aberastasuna banatzen ez duen sistema ekonomikoa, pribatizazioaren mesedetan publikoa dena murrizten duen joera, ondorengo belaunaldiak mehatxatzen dituen klima aldaketa, bizitza erdigunean jartzea ezinezkoa bilakatzen duen eta “denbora faltan” laburtzen den lan erritmoa eta gizartearen sektore zabalak kezkatzen dituen atzerapen demokratikoa ikusten ditugu.

Unibertsitate publikoak ez dira prozesu hauetatik at egongo. Hortaz, asko gara gure unibertsitateen publikotasuna sendotzearen beharragatik kezkatuta gauden pertsonak. Lan etorkizunarekiko itxaropen ezak lanbideratze logika bat sustatzera bultzatzen du, ulergarria eta beharrezkoa dena bizi dugun testuinguruan, baina batzuetan, honek ere kontraesanak sortzen dizkigu unibertsitatearen parte garenoi. Unibertsitatea kokatzen den testuinguru sozial eta ekonomikoan garrantzitsuak diren agente guztiekin, Unibertsitatearen eta Gizartearen arteko harremanean oinarrituko den Kultura Dualaren inguruan hausnartzea beharrezkoa dela uste dugu. Uste dugu UPV/EHUk aktiboki lan egiten duela norantza horretan, enpresa munduarekin konprometitua eta baita erakunde sozialekin ezagutzaren elkartrukean ere, aitortzen eta balioan jartzen dugun Gizarte Erantzukizun logikan, zeinetan gehiago sakondu nahi dugun.

Hala ere, eredu ekonomikoek badute unibertsitate publikoengan eragina. Eredu ekonomiko hauek, bere emaitzen ondorioz, gehiengo sozialentzako bidegabekoak direla uste dugu nahiz eta sarritan kalitatetzat ulertu behar dena horien arabera definitu ohi den. Dinamika hau saihetsezina da eta beldurrik gabe eta era kolektiboan eta aliatuan heldu behar zaio.

Kalitatea eta prestigioa ere unibertsitateen inklusio gaitasunaren arabera, eskubide sozialekin duen konpromezuaren arabera, zehaztu daitezke. Ez dago kalitatea edo funtzio soziala ulertzeko modu bakarra. Askok, ikuspegi ezberdinetatik, sentitu dezakegu unibertsitatea hobetze aldera lan egiten dugula: espazio hauetan parte hartzen dugun persona adina ikuspegitatik.

Eztabaida hauek ematea beharrezkoa da eta horretarako espazio kolektiboak eratzea, gai honen inguruan kezkatuta gauden agenteen arteko sareak dinamizatzea, ezinbestekoa da gure unibertsitateen izaera publikoa zaintzeko. Gizartearen eta demokraziaren kontserbaziorako eta horren inguruan sakontzeko espazioen sorkuntza sustatzea da gure helburua, ondorengo belaunaldiek biziko dituzten unibertsitateak nolakoak izan behar diren hausnartze aldera. UPV/EHUtik haratago doan eztabaida bat da hau. Datozen hamarkadetan aurre egin beharko diegun erronka sozialei (kezkagarriak) erantzungo dien Unibertsitate Publiko baten eraikuntzan lagunduko duen espazioa. Garrantzitsua da murrizketa eta pribatizazioaren aurrean funtzio soziala babestuko duen indar bat sortzea.

Horregatik garrantzitsua da zure parte hartzea. Honako kontu hauek eztabaidatzea, sortuko dizkiguten kontraesan guztiekin, modu eraikitzaile batean. Giza eskubideekin konprometitua egongo den ikuspegi batetik nahi ditugun etorkizuneko unibertsitateen ardatzak definitzen joatea, elkarrekin pentsatzea. Parte hartu. Garrantzitsua da zu egotea. Zuzenbideko Fakultateko Paraninfoan apirilaren 4ean egingo diren jardunaldiak, egun batez gelditu eta gai honen inguruan eztabaidatzeko baliatzea. Gure hitza entzun eta azalarazi behar dugu. Zure zai izango gaituzu.

EGIN KLIK HEMEN IZENA EMATEKO.